Otrzymanie egzemplarza, który w 100% pokrywa się z naszą wizją, to proces zależny od wielu czynników technicznych. Dlaczego wydruki z różnych drukarni nie są identyczne? Wpływają na to przede wszystkim: różne partie papieru, specyfika maszyn drukujących oraz skład chemiczny stosowanych farb.
Wyzwania w drodze do idealnego koloru
1. Wizyta w drukarni (akcept druku przy maszynie): To najbardziej niezawodny sposób na dobór barw. Pozwala na bieżąco korygować nasycenie podczas druku. Jest to jednak rozwiązanie uciążliwe logistycznie i generujące koszty podróży służbowych.
2. Archiwalne wydruki jako wzór: Często stare wydania nie mogą służyć jako wiarygodne odniesienie. Papier z czasem żółknie, a farba utlenia się i blaknie pod wpływem promieni UV oraz kontaktu z powietrzem. Dodatkowo zabrudzenia powstałe podczas użytkowania zmieniają optyczny odbiór koloru.
3. Pułapki systemu Pantone: Kolory Pantone to doskonały wybór, ale ich stosowanie wiąże się z konkretnymi warunkami:
o Wiek wzornika: Pigmenty we wzornikach z czasem płowieją. Stary wzornik nie gwarantuje zgodności z aktualnym standardem.
o Coated vs. Uncoated: Mylne użycie specyfikacji dla papieru powlekanego (C) na papierze niepowlekanym (U) diametralnie zmienia efekt końcowy.
o Faktura podłoża: Papier typu uncoated z wyraźną teksturą nie jest płaski, co wpływa na sposób rozkładania się farby i odbijanie światła – kolor będzie wyglądał inaczej niż na gładkim arkuszu.
4. Ekran vs. Rzeczywistość: Dobieranie barw na podstawie obrazu z monitora jest obarczone dużym ryzykiem błędu ze względu na różnice w kalibracji urządzeń oraz fakt, że ekran świeci światłem własnym (RGB), a druk odbitym (CMYK). Należy również pamiętać, że nie każdy kolor Pantone jest możliwy do odwzorowania w palecie CMYK.
Co faktycznie pomaga uzyskać dobry druk?
Wykorzystanie aktualnych wzorników (nie starszych niż 1-2 lata).
Wykonanie certyfikowanej próby kolorystycznej, która symuluje efekt końcowy dla papierów zgodnych z normą (papier powlekany i niepowlekany, który ma odpowiednią biel)
Standaryzacja plików – przygotowanie projektów zgodnie z odpowiednimi parametrami (profil kolorystyczny Fogra51 i Fogra 52)
Komunikacja w oparciu o numery: Posługiwanie się konkretnymi wartościami procentowymi CMYK lub numerami Pantone zamiast opisowych określeń barw.
Świadomość tych procesów to pierwszy krok do sukcesu. W profesjonalnym procesie wydawniczym nic nie dzieje się przez przypadek – nad fizyką światła i chemią farb czuwa technologia. Warto jednak wiedzieć, że na końcowy odbiór dzieła wpływ ma coś jeszcze: biologia naszego wzroku.
Poznaj fascynujące fakty o tym, jak nasze oczy interpretują barwy – ta wiedza pomoże Ci spojrzeć na swój projekt z zupełnie nowej perspektywy:
1. Płeć: Kto widzi więcej odcieni?
Badania sugerują, że kobiety i mężczyźni patrzą na świat nieco inaczej. Kobiety zazwyczaj lepiej radzą sobie z rozróżnianiem bliskich sobie odcieni (np. różnych wariantów beżu czy różu).
Badanie: Israel Abramov (2012) z City University of New York wykazało, że mężczyźni potrzebują nieco dłuższej fali światła, aby zobaczyć ten sam odcień co kobiety (kolory wydają im się nieco „cieplejsze”). Z kolei kobiety wykazywały znacznie większą precyzję w rozróżnianiu subtelnych różnic w środku spektrum (żółcie i zielenie).
Przyczyna: Może to wynikać z wysokiego poziomu receptorów androgenowych w korze wzrokowej, co wpływa na rozwój neuronów podczas dojrzewania.
2. Wiek a żółknięcie soczewki (Zmiany fizjologiczne)
To zjawisko jest dobrze opisane w literaturze okulistycznej i optometrycznej (m.in. prace dotyczące gęstości optycznej pigmentu soczewki).
Fakt: Z wiekiem białka w soczewce oka ulegają denaturacji, co prowadzi do jej twardnienia i zmiany zabarwienia na żółto-brązowe (tzw. lens yellowing).
Skutek: Soczewka zaczyna działać jak filtr odcinający światło o krótkiej fali (niebieskie i fioletowe). Badania publikowane w „British Journal of Psychology” sugerują, że u osób starszych zdolność do rozróżniania barw niebieskich może być o wiele niższa niż u młodych, co wpływa na ogólną ocenę balansu bieli w druku.
3. Efekt „Pamięci Koloru” (Memory Color Effect)
Twój mózg nakłada filtr na to, co widzą oczy, bazując na Twoich oczekiwaniach. Jeśli weźmiesz wycięty z papieru kształt banana i oświetlisz go tak, by był fizycznie szary, większość ludzi i tak będzie przysięgać, że widzi go jako lekko żółtawy.
Badanie: Hansen i inni (2006) udowodnili, że nasza wiedza o świecie (że banany są żółte, a truskawki czerwone) zmienia sposób, w jaki neurony w korze wzrokowej przetwarzają sygnał. Mózg „podkoloryzowuje” rzeczywistość, by zgadzała się z jego bazą danych.
Jak widać proces przenoszenia koloru na papier to fascynująca, ale i wymagająca technicznie droga.
Nie zostawiamy Cię z tymi wyzwaniami samego.
Jesteśmy tu, aby wspierać Cię na każdym etapie produkcji – zapraszamy do kontaktu!
Zespół Drukarni Dimograf
AD